MID-to-WAV czyli robimy plik audio z pliku MIDI

System Windows umie odtworzyć plik MIDI przy pomocy aplikacji Windows Media Player. Odsłuchany w ten sposób utwór zabrzmi jednak „drętwo” z powodu słabych brzmień w karcie muzycznej zintegrowanej z komputerem. Istnieje prosty sposób, aby odsłuchać plik MIDI przy pomocy lepszego zestawu brzmień, a także zapisać go w formacie WAV. Nie musisz w tym celu posiadać żadnego instrumentu ani modułu brzmieniowego.

SynthFont to użyteczna, bezpłatna aplikacja, przy pomocy której możesz zapisać utwór MIDI w postaci dobrze brzmiącego pliku WAV. Aplikacja posiada też swoją wersję, której możesz użyć jako wirtualnego modułu brzmień. Zagrasz na nim przy pomocy klawiatury MIDI podłączonej do komputera.

Żeby zacząć samodzielną zabawę z tworzeniem plików audio z plików MIDI, musisz zainstalować tylko jeden darmowy program:

  • Ze strony SynthFont pobierz i zainstaluj najnowszą wersję darmowej aplikacji SynthFont. Po zainstalowaniu i i uruchomieniu SynthFont (obecnie dostępna w wersji 1.6333) zobaczysz takie okno aplikacji:

SynthFont w wersji 1.6333

Program domyślnie otwiera się z demonstracyjnym utworem wczytanym z pliku o nazwie „33H_R&P.MID„. Możesz od razu posłuchać jego fragmentu wciskając zieloną strzałkę odtwarzacza. Po paru sekundach ciszy (tak został nagrany ten utwór) usłyszysz pierwsze dźwięki melodii. Brzmienia instrumentów nie powalają na kolana, a to dlatego, że pochodzą z domyślnego banku brzmień („SYNTHGMS.SF2„). Teraz zatrzymaj utwór i wykonaj drugi krok „konfiguracji środowiska”, który sprawi, że instrumenty zaczną brzmieć dużo lepiej.

  • Ze strony NtOnyx pobierz na dysk bank (jest darmowy) o nazwie „SoundFont 32Mb GM Stereo Set”. Ten bank ma 32 MB, czyli jest 32 razy obszerniejszy, niż oryginalny bank „SYNTHGMS.SF2” dostarczony z SynthFont. Siłą rzeczy zawiera lepszej jakości próbki brzmień, o czym zaraz będziesz mógł się przekonać.

W Menu wybierz: File -> Set Default SoundFont File (albo jeszcze krócej, wciśnij równocześnie: Ctrl+H).  Wskaż miejsce na dysku, gdzie zapisałeś plik z dużym bankiem brzmień „32MbGMStereo.sf2„. Program zapyta, czy chcesz zmienić bank z brzmieniami, przy pomocy których zostaną odtworzone wszystkie ślady utworu: „Do you want to change the SoundFont now for all tracks with the current default SoundFont assigned?”. Udziel odpowiedzi „Yes to All”  (tak na wszystkie) i zamknij dwa okna z powiadomieniami (Close i ponownie Close).

Jeśli odsłuchasz utworu ponownie, powinieneś od razu zauważyć różnicę w jakości brzmień.


Co dalej?

Dysponując tym prostym, lecz jakże wszechstronnym programem, możesz między innymi:

    • zapisać cały utwór do pliku WAV (przycisk „Play to file” w górnej części okna) – przygotowując w ten sposób materiał gotowy np. do wypalenia na płycie CD
    • wyłączyć z miksu ślady z niechcianymi instrumentami (ślady to te kolorowe paski na dole okna – każdy ślad to inny instrument, wystarczy odhaczyć „ptaszek” po lewej stronie i ślad jest wyciszony)
    • pobrać z Internetu więcej banków z brzmieniami – w sieci można znaleźć sporo bezpłatnych banków brzmień. Jak to w demokracji, panuje zalew chały ale można znaleźć prawdziwe perełki. Czasem bank może zawierać tylko jedno brzmienie ale za to boskie. SynthFont nie ma ograniczeń, jeśli chodzi o ilość wykorzystywanych banków jednocześnie, więc teoretycznie (i praktycznie) każdy ślad (instrument) może korzystać z innego banku. Oto przykładowe komercyjne banki brzmień: proVITAMIN MKII – General Midi Soundbank for Reason oraz Retro Synth PC.
    • dodać efekty specjalne – do każdego śladu z osobna i do całego utworu (a to wszystko przy pomocy wtyczek VST, które podobnie jak banki można w dużej liczbie znaleźć darmo w Internecie)
    • zgrać każdy instrument jako osobny ślad WAV – i tym samym przygotować sobie materiał do wspaniałego miksu, który następnie zgramy w darmowym Audacity.
    • …i wiele, wiele innych, włącznie z edycją nut w utworze

Banki określane jako „General MIDI bank” zawierają (a przynajmniej powinny)   komplet uporządkowanych brzmień określonych w standardzie MIDI. Dysponując takim bankiem, masz prawo oczekiwać, że odsłuchiwany na jego brzmieniach utwór zabrzmi zgodnie z intencją autora, tzn. tam, gdzie miało grać pianino, faktycznie gra jakieś pianino, tam gdzie bas – gra bas, a nie na przykład gra trąbka lub co gorsza, szczeka pies.

Zacznij bawić się dźwiękiem! Zobacz jak niewiele trzeba, aby uzyskać fajne efekty. Jeśli lubisz muzykę poważną, wejdź np. na midiworld.com, pobierz utwory któregoś  ze znanych klasyków w formacie .MID, a następnie otwórz je w programie SynthFont i posłuchaj jak zabrzmią :)

Dobrej zabawy!


Domowe studio MIDI – jaki sprzęt i oprogramowanie?

[Ostatnia aktualizacja tego artykułu: 2016-08-30]

Pewnego dnia kolega zapytał mnie, jaki sprzęt i soft trzeba mieć, żeby móc robić muzykę w domu. Kolega zadał mi pytanie trochę „na podpuchę”, bo nie jest laikiem ani w dziedzinie muzyki, ani tym bardziej w dziedzinie informatyki i komputerów. Jestem mu jednak bardzo wdzięczny za temat, który mi podrzucił, bo w ten sposób podsunął mi pomysł na pierwszy artykuł do działu „Praktyka MIDI” na mojego bloga :)

Czytaj dalej Domowe studio MIDI – jaki sprzęt i oprogramowanie?

Strona „MIDI online” ruszyła :)

Nadszedł czas małego podsumowania. Kilka dni temu uruchomiłem mój pierwszy blog, który ma być poświęcony tematyce MIDI. Upłynęło już 20 lat, o zgrozo, od kiedy gram na klawiszowych instrumentach elektronicznych. Bywały okresy aktywne twórczo, zdarzały się też całkowicie bezproduktywne. Nie mam jednak wątpliwości, że muzyka była, jest i pewnie pozostanie bardzo ważną częścią mojego życia. Dlatego postanowiłem prowadzić ten blog :)

Start odbył się w trybie turbo, ponieważ miałem w zanadrzu przygotowane materiały, które sam zebrałem w Internecie, przetłumaczyłem i opracowałem ok. 10 lat temu. Są to informacje na temat protokołu MIDI. Można określić je jako teoretyczne, choć zawierają, moim zdaniem, sporo wiedzy przydatnej całkiem praktycznie podczas pracy z MIDI. Dla porządku będę dzielił moje artykuły na dwie kategorie: „Teoria MIDI” i „Domowe studio nagrań”. Mam zamiar jak najszybciej zamknąć część teoretyczną. Będę do niej być może wracał, tylko po to, żeby coś uzupełnić lub uporządkować. Chciałbym skupić się na części praktycznej, opisując moje doświadczenia w domowym studiu, prezentując oprogramowanie i sprzęt audio, z którym się zetknąłem i poszukując odpowiedzi na nurtujące mnie pytania, związane z doborem narzędzi do nagrywania i produkcji muzyki w domowym studiu.

To ma być amatorski blog zawierający praktyczne wskazówki dotyczącymi stosowania MIDI w muzyce. Jeśli chodzi o dobór tematów, mam kilka pomysłów, które chcę opisać. Doradzam też kilku znajomym muzykom amatorom, jak radzić sobie z różnymi zadaniami związanymi z MIDI i produkcją muzyki w domu. Mam nadzieję, że nie zawiodą mnie i dostarczą kolejnych, ciekawych inspiracji do podejmowania kolejnych tematów na moim blogu :)

Lista kontrolerów MIDI

Lista kontrolerów MIDI dla następujących standardów: GM1 (General MIDI), GM2 (General MIDI 2), AWE32 / Live! (Sounblaster), GS (General Sound – Roland), XG (Extended General – Yamaha).

Lista kontrolerów MIDI – podręcznik MIDI on-line

Parametry kontrolerów RPN

Standard MIDI określa tylko cztery parametry kontrolerów RPN, które przedstawia poniższa tabela. Wartości RPN MSB i RPN LSB przedstawione zostały w systemie szesnastkowym oraz w dziesiętnym (w nawiasach).

Czytaj dalej Parametry kontrolerów RPN

Komunikaty systemowe (System Messages)

Komunikaty systemowe (System Messages) odnoszą się do całego systemu, a nie do konkretnego kanału MIDI, dlatego bajt sterujący tych komunikatów nie zawiera informacji o numerze kanału. Możemy wyróżnić następujące Komunikaty systemowe: Komunikaty wspólne (System Common Messages)Komunikaty synchronizacji czasu rzeczywistego (System Real Time Messages), Komunikaty niestandardowe (System Exclusive Messages) oraz Komunikaty specjalne (System Reserved Messages).

Komuniaty wspólne są przeznaczone dla wszystkich odbiorników w systemie. Komunikaty synchronizacji czasu rzeczywistego są wykorzystywane do synchronizacji pomiędzy instrumentami i urządzeniami MIDI wykorzystującymi zegar (clock-based MIDI components). Komunikaty niestandardowe zawierają kod identyfikujący producenta (Manufacturer’s ID code) i używane są do transferu dowolnych porcji danych w formacie określonym przez danego producenta.

Czytaj dalej Komunikaty systemowe (System Messages)

Komunikaty kanałowe (Channel Messages)

Komunikaty kanałowe odnoszą się do konkretnego kanału MIDI (jego numer jest określony w bajcie sterującym). Zgodnie z obowiązującą systematyką, komunikaty kanałowe można podzielić na Komunikaty głosowe (Channel Voice Messages)Komunikaty zmiany kontrolera (Control Change Messages) oraz Komunikaty trybu pracy (Channel Mode Messages).

Komunikaty głosowe zawierają dane zapisanego utworu muzycznego i zwykle to właśnie one powodują największy ruch w strumieniu danych MIDI. Komunikaty zmiany kontrolera umożliwiają sterowanie szeroką gamą funkcji syntezatora – ich opanowanie wymaga szczególnego skupienia ale warto, bo przy ich pomocy można osiągnąć interesujące efekty, które często nie są dostępne „z poziomu gałek” w instrumencie. Z kolei Komunikaty trybu pracy określają sposób, w jaki instrument odbierający dane ma odpowiadać na komunikaty głosowe.

Czytaj dalej Komunikaty kanałowe (Channel Messages)

Komunikaty MIDI – systematyka

Komunikaty MIDI można podzielić na dwie grupy: Komunikaty kanałowe (Channel Messages) i Komunikaty systemowe (System Messages). W każdej z wymienionych grup występuje po kilka rodzajów komunikatów MIDI. Poniżej przedstawiam systematykę komunikatów MIDI.

Czytaj dalej Komunikaty MIDI – systematyka

Struktura komunikatów MIDI – trochę o bitach i bajtach

W tym krótkim artykule przedstawiam informacje o strukturze komunikatów MIDI. Z punktu widzenia muzyka to nie jest wiedza niezbędna do pracy z MIDI. Jeśli jednak jesteś osobą dociekliwą (a może ciekawską?) i masz zacięcie do informatyki, bitów i bajtów, to dowiedz się, co zawiera strumień danych MIDI na poziomie binarnym.

Czytaj dalej Struktura komunikatów MIDI – trochę o bitach i bajtach

Historia standardu MIDI

Ten artykuł jest krótkim wprowadzeniem. Opowiadam o tym kto i kiedy wprowadził standard MIDI. Jeżeli urodziłeś się w latach 90-tych ubiegłego stulecia albo jeszcze później, to istnienie MIDI jest dla Ciebie czymś tak oczywistym, jak prąd w gniazdku. Przypominam więc po co wprowadzono MIDI i co to zmieniło dla muzyków. Dla mnie ta historia wiąże się z mnóstwem wspomnień, dlatego z trudem odmawiam sobie napisania obszernego i sentymentalnego elaboratu pełnego barwnych opowieści i anegdot. Tematem tego bloga jest MIDI, dlatego jedynie krótko przedstawiam to, jak MIDI wchodziło w Polsce na salony. Na końcu artykułu podaję przydatne linki do stron zawierających najlepsze informacje na temat MIDI w Internecie.

Czytaj dalej Historia standardu MIDI