Miksowanie projektu audio – na przykładzie Cubase

Mikser
Mikser

Odwiedził cię kumpel i przyniósł swoją sesję audio, którą wyeksportował na wielu śladach audio. Żeby było weselej, obaj pracujecie w różnych aplikacjach DAW.

Zanim weźmiesz się do miksowania materiału, najpierw poświęć czas na to, żeby optymalnie zorganizować swoją przestrzeń do pracy. Dzięki temu oszczędzisz dużo czasu, a miks pójdzie dużo sprawniej. Unikniesz bałaganu, a pamiętaj: przy pracy z dźwiękiem bałagan to twój największy wróg.

Poniższy przykład odwołuje się do środowiska aplikacji Cubase ale to bez znaczenia – w jakim systemie DAW byś nie pracował, pewne zasady są uniwersalne i we własnym interesie należy ich przestrzegać zawsze.

Krok 1: Import śladów audio

Zanim zaimportujesz pliki audio do swojego DAW, rzuć na nie okiem. Czy są to pliki WAV, czy AIFF? A może OMF? Format pliku zależy od tego, w jaki sposób twój kumpel wyeksportował je ze swojej aplikacji DAW.

  • OMF (Open Media Format): Podczas importu plików w tym formacie, twój DAW stara się odtworzyć taki sam projekt i umieszcza wszystkie pliki audio w odpowiedniej kolejności na osi czasu, zachowując prawidłowe nazwy track’ów. Warto zauważyć, że ten format nie zachowuje danych na temat efektów.
  • WAV lub AIFF: Jeśli twój kumpel eksportuje wszystkie ślady w tym formacie, to niech koniecznie zadba o to, aby każdy ślad rozpoczynał się w tym samym punkcie czasu. Chodzi o to, że jeśli któryś ślad wchodzi w utworze na przykład dopiero w 36. sekundzie, to trzeba go wyeksportować tak, żeby na początku miał 36 sekund ciszy. Jeśli wszystkie wyeksportowane ślady będą zaczynać się w tym samym punkcie czasu, to łatwo zaimportujesz je do swojego DAW i będą one ze sobą współgrały. Inaczej wylądujesz z rozsypanymi oddzielnymi śladami, które nie tworzą spójnej całości i albo jakimś cudem uda ci się je ręcznie zsynchronizować po długiej walce, albo będziesz musiał się poddać :)

Zacznij pracę od stworzenia nowego, pustego projektu. Wciśnij <ctrl + N>, wybierz folder, w którym chcesz zapisać swój projekt, a następnie potwierdź przyciskiem OK. W Menu wybierz „File”, następnie „Import Audio file” i wskaż położenie na twoim dysku plików do zaimportowania.

Jeśli importujesz ślady osobno, jeden po drugim, to za każdym razem przed zaimportowaniem nowego śladu najpierw stwórz w tym celu pustą ścieżkę audio. Możesz też przygotować sobie od razu kilka pustych ścieżek, następnie zaznaczyć wszystkie tracki do zaimportowania jednocześnie: przytrzymując przycisk <Ctrl> na klawiaturze i wskazując przy pomocy myszy więcej, niż jeden ślad do zaimportowania.

Dobrym pomysłem będzie zaznaczenie następujących opcji importu:

Import Options
Import Options

Wybierz “Copy files to working directory”. Dzięki temu powstaną kopie wszystkich importowanych plików i zostaną zapisanew folderze audio twojego projektu.

Wybrałem również opcję „Convert and Copy to Project If Needed”, dzięki czemu wszystkie sample zostaną automatycznie przekonwertowane do rozdzielczości 24 bitów – ponieważ  taką rozdzielczość przedtem ustawiłem jako domyślną rozdzielczość moich projektów (w „Project Setup”).


Niektórzy użytkownicy Cubase ustawiają domyślną rozdzielczość audio projektów na 32-bit floating point, co „kosztuje” nas sporo dodatkowej przestrzeni na dysku. Moim zdaniem różnica pomiędzy 24 bit a 32 bit w warunkach domowych jest zupełnie niezauważalna i w związku z tym korzyści z pracy w 32 bitach są co najmniej dyskusyjne. Za to bezdyskusyjna jest dużo większa konsumpcja przestrzeni dysku mojego domowego peceta. Nie dajmy się więc zwariować i pozostańmy przy rozsądnym wyborze 24 bit :)

Przy pomocy funkcji „Split Channels” możesz zadecydować, czy chcesz rozdzielić ślady audio stereo na dwa oddzielne ślady mono.

W następnym oknie masz możliwość wstawienia plików audio na jednym tracku lub na oddzielnych trackach  – wybierz „Different tracks”.

Insert Options
Insert Options

Krok 2: Zorganizuj tracki

Kiedy rodzice męczyli nas w dzieciństwie, żebyśmy sprzątali swój pokój, to pewnie wydawało nam się to irytujące i zupełnie niepotrzebne. Jednak w przypadku pracy przy miksie, trzeba oddać rodzicom honor, PORZĄDEK TO PODSTAWA!

Spójrzmy na przykładowy projekt:

Project Mix Window
Project Mix Window

Jak widać, panuje tu niezły bałagan. Ślady poukładane są w takiej kolejności, w jakiej je dodawałem do projektu. Po śladach z gitarami w kolejności pojawiają się ślady z partiami basu, klawisza, potem perkusyjne, z wokalami, potem znów jakiś ślad perkusyjny…

Teraz poukładaj wszystkie ślady audio w kolejności stosowanej przez większość inżynierów dźwięku: najpierw wszystkie ślady perkusji (stopa, werbel górny, werbel dolny, hi-hat, tomy, przeszkadzajki…), potem ślady basu, następnie ślady gitar, a na koniec wszystkie dodatkowe instrumenty: klawisze, smyczkowi i na koniec – wokale.

Aby uporządkować ślady w ten sposób, przeciągnij i upuść ślad perkusji zawierający stopę (kick) na samą górę listy. W czasie przenoszenia śladu pojawiają się dwie poziome, zielone linie, które wskazują miejsce, w które zostanie „upuszczony” ślad. W ten sam sposób poukładaj wszystkie pozostałe ślady w swoim projekcie.

Przenoszenie śladu
Przenoszenie śladu

Krok 3: Zmień nazwy śladów

Uporządkuj i pozmieniaj nazwy swoich śladów. Jeśli na przykład masz tylko jeden ślad perkusyjny ze stopą, to po prostu nazwij go „Stopa” albo „Kick drum”. Im prościej, tym lepiej. Aby rozpocząć edycję nazwy śladu, musisz dwa razy kliknąć na jego nazwie.

Jeżeli chcesz zmienić także nazwę śladu w widoku „Event display”, wybierz dany ślad, kliknij ikonę „Show Event Info Line” znajdującą się na pasku narzędzi i kliknij dwukrotnie nazwę poniżej „File”.

Zmień nazwy śladów
Zmień nazwy śladów

Krok 4: Pokoloruj ślady

Warto zmienić kolor śladów, żeby dodatkowo ułatwić poruszanie się pomiędzy nimi. Masz dwie możliwości: zażyj jakieś pigułki i pokoloruj ślady wszystkimi kolorami tęczy, albo – pokoloruj wszystkie ślady perkusyjne jednym kolorem, ślady basu kolejnym, gitar – jeszcze innym itd…

Wybierz pierwszy ślad perkusji (zakładam, że teraz jest nim „stopa”), a następnie przytrzymując wciśnięte klawisze [ctrl + shift] kliknij lewym przyciskiem myszy na ostatnim śladzie perkusyjnym. W ten sposób powinieneś mieć teraz zaznaczone jednocześnie wszystkie ślady perkusyjne. Teraz wybierz jakiś kolor w polu wyboru koloru, które znajduje się na pasku narzędzi po prawej stronie na górze okna projektu.

Dostosuj kolory śladów
Dostosuj kolory śladów

W tej chwili wszystkie nasze ślady są już uporządkowane, opisane prawidłowymi nazwami i pokolorowane.

Krok 5: Group Channel Track

Posłużenie się grupami (Group Channel Tracks) podczas miksu jest bardzo wygodne. Group Channel Track służy do tego, aby przekierować do niego kilka śladów audio, ustawić proporcje głośności śladów wchodzących w skład grupy, a następnie na przykład móc zastosować te same efekty i ustawienia equalizera w ramach całej grupy. Stwórz grupy w swoim projekcie i sam się przekonaj jakie to daje korzyści.

W naszym przykładzie mamy 3 ślady perkusji, 1 ślad basu, 2 ślady gitar, 3 ślady instrumentów klawiszowych i 2 ślady wokalu. Stwórzmy więc 5 śladów grupujących (wprawdzie jest tylko jeden ślad basu, więc teoretycznie nie ma czego grupować, ale dla zachowania spójności całego projektu dodamy również bas do grupy zawierającej tylko  jeden ślad basu, jakim dysponujemy).

Kliknij prawym przyciskiem myszy na liście śladów i wybierz „Add Group Channel Track”, ustaw licznik na „4”, wybierz „Stereo” i potwierdź przyciskiem „OK”.

Zmień nazwy śladów grupujących np. ma „Bębny”, „Bas”, „Gitary”, „Klawisze” i „Wokal”, ustaw kolory śladów według swojego uznania (taki sam, jak kolor śladów wchodzących w skład grupy, albo inny) i umieść wszystkie cztery ślady grup na samym końcu listy śladów, tak samo, jak jest to zorganizowane w analogowym stole mikserskim.

Aby dołączyć aktywny ślad audio do danej grupy, musisz po lewej stronie kliknąć na zakładkę „Sends”, następnie rozwinąć menu tak, jak w poniższym przykładzie, a następnie wskazać nazwę grupy.

Dodawanie śladu audio do grupy
Dodawanie śladu audio do grupy

Krok 6: Solo grupy

Jeśli włączysz solo grupy, to automatycznie włączysz solo wszystkich kanałów należących do tej grupy. Bardzo wygodna rzecz.

Pamiętaj, że jeśli włączysz solo grupy albo któregoś kanału, który do niej należy, to automatycznie wyciszą się (mute) wszystkie kanały, które mają ustawione wysyłki AUX do innych grup lub kanałów FX.

W poniższym przykładzie włączyłem przycisk solo grupy „Klawisze”.

Solo grupy audio
Solo grupy audio

Krok 7: Mute grupy

Jeśli wyciszysz grupę (mute), powinny wyciszyć się również wszystkie kanały należące do danej grupy. Nie wiedzieć czemu ale na moim Cubase Essentials to przestało działać (co zauważyłem dziś, pisząc ten artykuł). Mam nadzieję, że szybko znajdę źródło tego zjawiska, a tymczasem idźmy dalej do przodu.

W menu „Preferences”, w zakładce „VST” jest możliwość wyłączenia funkcji „Grupe Channels: Mute Source as well”:

Group Channel: Mute Sources as well
Group Channel: Mute Sources as well

Jeśli zdecydujesz się wyłączyć opcję „Group Channels: Mute Sources as well”, to wyciszenie (mute) grupy spowoduje wyciszenie tylko kanału grupy ale pozostaną nadal włączone wszystkie kanały należące do tej grupy. Czyli jeśli którykolwiek z kanałów należących do grupy ma wysyłkę AUX ustawioną do innej grupy albo kanału FX, to i tak będzie go nadal słychać.


Na dzisiaj to tyle. Temat miksowania numerów to temat rzeka, więc jak zbiorę trochę sił, to mam nadzieję kontynuować jeszcze ten wątek w kolejnych artykułach :)

Dodaj komentarz